Progressie als bepalende factor voor gemotiveerde teams

Teresa M. Amabile (sociaal psycholoog, hoogleraar aan de Harvard Business School) deed jarenlang onderzoek naar de invloed van de directe werkomgeving op creativiteit, productiviteit en motivatie. Tijdens het onderzoek volgde ze maar liefst 238 hoogopgeleide medewerkers vanuit 26 projectteams in zeven bedrijven verdeeld over drie verschillende sectoren. Met de uitkomsten toonde ze aan dat het ervaren van progressie in betekenisvol werk het grootste effect heeft op de motivatie van medewerkers. Samen met haar echtgenoot Steven Kramer (ontwikkelingspsycholoog) schreef ze over de invloed van progressie in de internationale bestseller ‘The progress principle: using small wins to ignite joy, engagement, and creativity at work’.
De onderbelichte factor
Een tweede zeker zo interessante bevinding van Teresa Amabile: managers erkennen progressie niet als belangrijke en effectieve motivator. Ze vroeg voor de publicatie van haar onderzoeksresultaten 600 managers naar hun mening over wat medewerkers motiveert. Progressie werd als minste gekozen uit de vijf beschikbare antwoordopties. De top 3 volgens de managers was: waardering voor goed werk, heldere doelen en beloningen. Dit terwijl het uitgebreide onderzoek aantoonde dat progressie verreweg de meeste impact heeft.
‘Of all the things that can boost inner work life, the most important is making progress in meaningful work.’
Teresa Amabile
Progressie in kleine stapjes
Amabile benoemt een belangrijke nuance: progressie gaat niet alleen om het behalen van grote doelen. Het onderzoek wijst uit dat zolang mensen hun werk als betekenisvol beschouwen zelfs kleine stapjes al een positief effect hebben. Zogenoemde ‘small wins’, oftewel de kleine stappen vooruit, hebben daarmee een sterk effect hebben op hun motivatie. Progressie kan zowel op persoonlijk niveau, bijvoorbeeld in termen van individuele groei en ontwikkeling, als op organisatorisch niveau, zoals bedrijfsontwikkeling en innovatie, worden ervaren. Het bevordert individuele prestaties én vormt de ruggengraat van een dynamische en innovatieve werkomgeving. Maar hoe krijgen medewerkers dagelijks de kans progressie te ervaren? Amabile benoemt drie belangrijke factoren:
1. Gezamenlijk bepalen van heldere doelen
Een belangrijk element van heldere doelen is, zeker in het licht van progressie, de factor tijd. Het is daarom goed om onderscheid te maken tussen lange termijn doelen en korte termijn doelen. De ‘zoom-out, zoom-in’-methodiek kan hierbij heel helpend zijn. Het idee is om regelmatig tussen twee perspectieven te schakelen. Het langetermijnperspectief geeft richting en zin aan wat je doet, terwijl het kortetermijninzicht praktische stappen biedt om steeds merkbaar vooruitgang te boeken. Op die manier voorzie je in de concrete behoefte van medewerkers aan heldere doelen en overzichtelijke taken waarin progressie realiseerbaar en merkbaar is.
2. Belemmeringen verwijderen
In een eerder artikel schreef collega David Westveer al eens over het belang van het wegnemen van remmende factoren. Nog te vaak gaat vrijwel alle energie en tijd naar het uitoefenen van sturing en het enkel optuigen van motiverende communicatie. Terwijl er vaak sneller en meer resultaat kan worden behaald als er ook significant aandacht wordt besteed aan het wegnemen van belemmeringen en andere remmende factoren. Zijn er beleidsregels die niks anders doen dan het proces frustreren? Spendeert het team tijd aan taken die weinig opleveren? Of zijn er interpersoonlijke dynamieken die in de weg staan? Het zijn allemaal obstakels die progressie – en daarmee ook motivatie – in de weg zitten. Een goede balans vraagt dus net zo goed om kritisch te reflecteren en de overbodige hordes weg te nemen.
3. Progressie zichtbaar maken
Het zichtbaar maken van de progressie draagt bij aan een positieve en productieve werkomgeving. Medewerkers moeten het resultaat van hun inspanningen en handelen terugzien. Dan worden zij aangemoedigd om hun beste bijdrage te leveren en te streven naar continue verbetering. Het bevordert een cultuur van transparantie en waardering waarin medewerkers daadwerkelijk deelgenoot zijn van de behaalde successen. Bekijk daarom hoe je tastbaar kunt maken wat je als team al hebt bereikt. Daarbij kun je gebruikmaken van het verschil tussen het startpunt en het punt waar je team op dit moment staat. Benut data die de gezette stappen kunnen kwantificeren. En besteed op gestructureerde momenten aandacht aan dat wat je samen al hebt bereikt.
Omgaan met valkuilen
Een interpretatie van het werk van Amabile kan zijn om als manager of leidinggevende direct in te zetten op groei en snellere vooruitgang. Die fout is snel gemaakt. Progressie moet je volgens Amabile in een bredere context zien: het bereiken van doelen, het verhogen van vaardigheden, het behalen van mijlpalen of het overwinnen van uitdagingen. Het gaat vooral om de voortdurende vooruitgang. Ook de keerzijde is waar: zowel grote als kleine tegenslagen verlagen de motivatie. Ben dus voorbereid welke rol je als manager moet aannemen in situaties die minder voorspoedig lopen dan gehoopt.
Zelf het effect ervaren
De positieve effecten van gemaakte progressie zien en ervaren wij in de dagelijkse praktijk. De drie factoren bieden een sterke basis om interventies op in te richten en leveren steeds opnieuw merkbaar meerwaarde op. Via deze interventies helpen we organisaties en bedrijven om progressie echt als instrument in te zetten in plaats van het te zien als een uiteindelijk behaald resultaat. Het is daarbij een leiders en (midden)managers om de juiste omgeving te creëren en progressie belangrijk en zichtbaar te maken. Moedig je organisatie aan om een cultuur van progressie te omarmen, zodat de voordelen van voortdurende ontwikkeling niet alleen de individuen, maar ook de gehele organisatie versterken.








