Het model

Het model voor Strategisch Omgevingsmanagement en Communicatie van BOOM volgt vijf herkenbare fasen, waarbij het formuleren van issues het begin is van een zorgvuldig omgevingsproces. De vijf fasen zorgen voor houvast en een systematische, doelgerichte aanpak van omgevingsmanagement en participatie. Door het vliegwiel als onderlegger toe te voegen aan het lineaire model blijft het proces wendbaar en kun je inspelen op veranderende omstandigheden. BOOM combineert een gestructureerde aanpak met voldoende ruimte om voortschrijdend inzicht te benutten. De vijf gefaseerde veranderstappen zijn:

1. Opgave, issues en stakeholders

Het eerste onderdeel van het model richt zich op het bepalen van de opgave en het projectdoel. Dit houdt in dat we vaststellen wat er speelt en waarom het noodzakelijk is om dit project uit te voeren. We definiëren hoe het eindresultaat eruit moet zien en wat de gevolgen zijn als we de omgeving niet op de juiste manier betrekken. Vervolgens brengen we de issues in kaart en identificeren daarbij we de relevante stakeholders. Dit proces helpt ons om een duidelijk beeld te krijgen van de uitdagingen en de betrokken partijen, zodat we gericht kunnen werken aan oplossingen en een gedeeld omgevingsverhaal.

 

2. Omgevingsanalyse en stakeholderconsultatie

In deze fase brengen we de issues en stakeholders samen in een visualisatie die het speelveld in één oogopslag inzichtelijk maakt: we zien welke issues het grootst zijn en welke stakeholders belang hebben bij deze issues. Met dit inzicht adviseren we over de vervolgstappen en bepalen met welke stakeholders we eerst in gesprek gaan en waarover. De eerste ronde stakeholdergesprekken voeren we aan de hand van semi-gestructureerde interviews. Deze gesprekken kunnen variëren van informele keukentafelgesprekken tot formele interviews en informatiebijeenkomsten met meerdere stakeholders tegelijk. Na deze gesprekken analyseren we de bevindingen en passen we de visualisatie van het speelveld aan waar nodig.

 

3. Benaderingsstrategie en participatieniveau

Op basis van de spanning en het vertrouwen bij de stakeholders bepalen we de benaderingsstrategie. Dit kan variëren van het zoeken naar positieve geluiden tot het oplossen van conflicten. Vervolgens bepalen we het participatieniveau met behulp van de participatieladder, waarbij we rekening houden met het belang en de invloed van de stakeholders. Deze strategieën en niveaus helpen ons om de juiste aanpak te kiezen voor elke stakeholder of groep van stakeholders, zodat we effectief kunnen samenwerken en de doelen van het project kunnen bereiken.

 

4. Plan van aanpak met interventies en werkvormen

Het plan van aanpak omvat strategische interventies en participatie- en communicatiemomenten met stakeholders en doelgroepen. Met een unieke toolkit voor werkvormen, dialogen, bijeenkomsten en online participatietools is het onwikkelen we een goede mix van interventies. Ook kunnen we in deze fase werken aan de juiste framing, communicatie- en mediastrategie om de kernboodschappen duidelijk over te brengen. Desgewenst omvat een compleet plan van aanpak ook nog redeneerlijnen, Q&A’s en de inzet van middelen, budget, rollen en taken. Door een gedetailleerd plan van aanpak op te stellen, zorgen we ervoor dat alle betrokkenen weten wat er van hen wordt verwacht en hoe we gezamenlijk de projectdoelen kunnen realiseren.

 

5. Organisatie en gespreks(bege)leiding

In deze laatste fase gaan we daadwerkelijk met de omgeving in gesprek en starten we de ‘onderhandelingen’. BOOM ondersteunt bij het uitvoeren van het plan van aanpak op verschillende vlakken, zoals het ontwikkelen van communicatiemiddelen, online participatietools, het organiseren van bijeenkomsten en evenementen, en het voeren van gesprekken met de omgeving. We bieden ook gespreks(bege)leiding om ervoor te zorgen dat de communicatie soepel verloopt en dat alle partijen zich gehoord voelen. Door deze gestructureerde aanpak kunnen we effectief samenwerken en de gewenste resultaten bereiken.

 

Doorlopende omgevingsfactoren

  • Stel concrete doelen en kaders: duidelijke doelen en kaders helpen om stakeholders op de juiste manier te betrekken.
  • Communiceer en herhaal visie: wees duidelijk over de gewenste toekomst en waarom we dit samen doen. Een omgevingsverhaal helpt hierbij.
  • Heb oog voor alle belangen: zoek steeds naar een oplossing met wederzijds voordeel (Mutual Gains).
  • Maak ruimte om fouten te maken: niet ieder gesprek of iedere interventie is succesvol. Leren van fouten en opnieuw in gesprek gaan hoort daarbij.
  • Ondersteun (tijdelijke) initiatieven: in het omgevingsproces kunnen initiatieven van inwoners of andere stakeholders ontstaan. Omarm deze! Ze zorgen voor een goed omgevingsproces.
  • Evalueer continu en stuur bij: in korte loops evalueren van strategie, interventie, communicatie en opbrengst. Ook het monitoren van (social) media sentiment hoort hierbij.

 

Meerwaarde verandervliegwiel als onderlegger

Deze uitgangspunten maken het mogelijk om niet alleen inhoudelijk sterk te communiceren, maar ook veranderkundig te sturen. Juist dát maakt het verandervliegwiel sterker dan klassieke modellen die uitgaan van vaste fasen of participatieladders. In plaats van lineair vooruit te bewegen, biedt het vliegwiel houvast in een veranderend veld. Het helpt om steeds opnieuw de juiste strategische vragen te stellen. En dat is precies wat nodig is als je werkt aan een ontwikkeling die invloed heeft op mensen, hun omgeving en de toekomst. Dat maakt het zo krachtig in de praktijk.