Duurzaam werken bij de gemeente Steenbergen
Vijf karakterrollen als basis voor het creëren van een beweging
Moeten, willen en kunnen
Gedrag valt op allerlei manieren te sturen. Maar in eerste instantie is het belangrijk om een omgeving te creëren waarin gedrag ook gestuurd kán worden. Er komt pas schot in de zaak wanneer er urgentie gevoeld wordt (moeten), wanneer men intrinsiek wíl veranderen (willen) én wanneer er voldoende tijd, middelen en ondersteuning is om te kúnnen veranderen (kunnen). Het DINAMO-model onderscheidt 14 ‘meetschalen van gedragsverandering’, die allemaal terugvallen op de drie genoemde factoren.
- Moeten – urgentie, sturing vanuit de organisatie en wettelijke verplichtingen
- Willen – de intrinsieke motivatie om bij te dragen
- Kunnen – voldoende tijd, middelen, kennis en ondersteuning
Met bijvoorbeeld een enquête en aanvullende diepte-interviews kan worden getoetst in hoeverre deze factoren al sterk aanwezig zijn in een organisatie en waar nog aan gewerkt moet worden om een verandering in gang te zetten.
Ieder mens bezit een unieke combinatie van vijf karakterrollen. Deze kun je herkennen en gericht inzetten.
Sociaal verankerd
Hoe je deze kennis vervolgens omzet in een communicatieplan, verschilt per opdracht en organisatie. Een mogelijk vervolg is de denkwijze van The 5 Voices van Kubicek en Cockram. Verandering vraagt om het versterken van de juiste boodschappen én het zorgvuldig omgaan met weerstand. Ieder mens bezit een unieke combinatie van vijf karakterrollen: pioniers, creatieven, bewakers, verbinders en verzorgers. Door deze stemmen te herkennen en gericht in te zetten, kan een boodschap zich als een golf door de organisatie verspreiden.
Pioniers en creatieven krijgen ruimte om ideeën te delen. Bewakers ontvangen structuur en zekerheid. Verbinders en verzorgers dragen bij aan harmonie en draagvlak. Zo wordt duurzame verandering niet alleen rationeel, maar ook emotioneel en sociaal verankerd. En voelt het niet als een verplichting, maar als een gezamenlijke ambitie.
Tom de Kievith
Samen naar een duurzaam Steenbergen
Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Steenbergen is ambitieus en op veel punten al zeer concreet uitgewerkt. Toch leefde het nog niet genoeg binnen de organisatie om écht het verschil te maken. Uit een enquête onder een groot deel van de medewerkers, aangevuld met verdiepende interviews met sleutelpersonen in de organisatie, bleek dat men wel wíl verduurzamen, maar de urgentie nog niet voelt en ook niet de middelen heeft om te kúnnen verduurzamen.
Deze resultaten maakten duidelijk dat de 5 Voices zou gaan helpen om een beweging in gang te zetten. Met als doel urgentie te creëren en uiteindelijk meer tijd, middelen en geld vrij te maken. We stelden daarom een communicatiestrategie op die juist deze karakterrollen aanspreekt. Zo adviseerden we de gemeente om te investeren in fysieke ontmoetingen, waar pioniers en creatieven ideeën kunnen presenteren. Bewakers ontvangen feitelijke en betrouwbare informatie via infographics of rapportages. Verzorgers en verbinders krijgen ruimte om verhalen te delen die verbinden en motiveren.
We gebruikten een message house om alle verhalen, thema’s en communicatie te bundelen. Dat wil zeggen: alle communicatie over duurzaam werken binnen de gemeente Steenbergen is een afgeleide van het centrale koepelverhaal. Dit geeft richting aan alle communicatie-uitingen en zorgt voor consistentie in toon en inhoud. Zodat er niet allemaal losse bewegingen ontstaan, maar één grote, duurzame beweging.
Conclusie
Onze aanpak biedt de gemeente Steenbergen een stevig fundament om duurzaam werken blijvend in beweging te houden. Met als resultaat een cultuur waarin medewerkers niet alleen duurzaam wíllen werken, maar daar ook de mogelijkheden toe hebben, en het daadwerkelijk gaan doen. Dit is nodig, want enkel de implementatie van beleid overwint niet de barrières die op de werkvloer gevoeld worden.
Bekijk ook deze onderwerpen
Bekijk het volgende project
Hogeschool positioneert haar onderzoek
Praktijkgericht onderzoek is een kerntaak van de hogescholen in Nederland en is daarom ingebed in...
