Archief

Het euvel dat social media heet

De afgelopen decennia zijn er veel nieuwe communicatiemiddelen ontwikkeld. Niet in de laatste plaats de mobiele telefoon, e-mail en internet. Tegenwoordig is de middelenkeuze zo omvangrijk dat we door de bomen het bos niet meer zien. Het mobieltje staat ‘s nachts aan en ligt op het nachtkastje. Het is je plicht geworden een oproep te beantwoorden en professioneel tel je niet mee als je geen social media-profiel hebt. We zijn een 24/7 communicatiemaatschappij geworden. We kunnen dag en nacht communiceren met alles en iedereen over de hele wereld. Er zijn echter een paar problemen in de professionele communicatiedrukte, wat volgens mij aan een aantal zaken te wijten is.

De kern van het probleem ligt een paar stappen terug: we weten niet meer waarvoor we welke middelen moeten inzetten. De middelenmix wordt niet meer afgestemd op de doelgroep en het doel dat we nastreven. Het credo is; we doen alles maar, dan komt de boodschap uiteindelijk wel een keer terecht bij de juiste doelgroep. Het beroemde ‘schieten met hagel'. Dan raak je allicht wat, of iemand!

De communicatiemogelijkheden – en daarmee ook de communicatiemomenten – zijn toegenomen. Maar is de kwaliteit hiermee ook verbeterd? Zijn we met de inzet van social media eigenlijk wel socialer geworden? Zit je met mensen in een face-to-face-gesprek, wordt er in 95% van de gevallen een inkomende oproep op het mobieltje beantwoord. Een telefoongesprek, een sms-/mms-/ping-/facebook-/hyves-/twitter-/linkedin-bericht heeft in de meeste gevallen voorrang op het reallife gesprek, omdat we zo lekker ‘sociaal' bezig willen zijn. Bij de kassa van AH vinden we het belangrijker om het telefoongesprek voort te zetten dan op een fatsoenlijke manier de persoon achter de kassa te woord te staan. Op een e-mail of sms moet je binnen 20 minuten een reactie geven, anders wordt je gebeld door de verzender. Niet omdat het haast heeft, maar met de vraag of je het bericht hebt gezien.

Met de hedendaagse media zijn we lekker sociaal en zijn we vrienden met Jan en alleman. 500 ‘vrienden' op je Hyves of Facebook is geen uitzondering. Op de verschillende social media hebben Nederlanders gemiddeld 139 contacten waarvan we eigenlijk maar 33% écht kennen. Bijna 50% van de gebruikers van social media zijn passieve gebruikers. Ze lezen blogs, tweets, krabbels en bekijken filmpjes van anderen. Zelf plaatsten ze nauwelijks iets op het WereldWijdeWeb. Het zijn toeschouwers. Maar.., ze willen erbij zijn!

 

Sensatielust
Volgens Maslov vervullen sociale media de behoeften van waardering, sociaal contact (vrienden) en veiligheid. Wanneer ik de hype voorbij kijk en dit nuchter aanschouw, ben ik van mening dat slechts sommige van deze media relevant zijn. Het overgrote deel vervult de drang die wij allemaal hebben: nieuwsgierigheid! Willen weten wat andere mensen doen, hebben gedaan of gaan doen. Niet omdat het zo belangrijk is of omdat we oprecht geïnteresseerd zijn, maar gewoon uit nieuwsgierigheid. En omdat dat een lelijk woord is, noemen we het ‘twitteren'. Social media zijn voor veel mensen de nieuwe vorm van roddelbladen en Boulevard-televisie. De inhoud is dun, maar net als bij een soap kijk je de volgende dag weer, omdat je wilt weten hoe het verder gaat. Kijk eens naar het geroep om de beelden van een dode Osama Bin Laden. Die willen we wel zien, terwijl het geen enkele toegevoegde waarde heeft. De mensen die nu niet geloven dat hij dood is, zullen dat ook niet doen als ze het filmpje zien, want dan komen de complottheorieën. Ze zijn nieuwsgierig naar hoe het is gegaan. Hoe ziet zo'n geheime missie er nu in het echt uit? Het komt in de buurt van sensatielust.

Veel bedrijven hebben nog weinig ervaring met social media en weten niet goed hoe ze er mee om moeten gaan. Mijn advies: begin bij het begin en ga je doelgroep eens boeien met een goed verhaal! Niet met het standaard zenden van de uitgekauwde boodschap dat je de beste, goedkoopste en het meest servicegericht bent. Kijk niet wat jij wilt vertellen maar wat zij van je willen horen; wat zij willen weten. Kijk kritisch naar de inzet van middelen. Kijk wat je wilt bereiken bij welke doelgroep. Stel hier je middelenmix op af. En ga niet blindweg mee in een trend of hype als je die middelen niet genoeg meester bent.

Opinion leadership
Zet je social media in? Doe dat dan op een manier waarvoor het bedoeld is. Doe eens sociaal en koppel niet aan alles wat je doet een investeringsmodel (ROI) en communiceer met een langetermijngedachte. Creëer vanuit de branche waarin je actief bent als kennishouder: opinion leadership! Geef elke dag bijvoorbeeld iets van meerwaarde, een tip of advies: gratis! Iets waar je doelgroep daadwerkelijk iets aan heeft. Zijn ze goed en relevant genoeg, dan heb je elke dag een waardevol contactmoment met je doelgroep. Mooie bijkomstigheid. Op termijn zoeken ze jou op om de informatie te halen in plaats van dat jij al je tijd, geld en energie investeert om zoveel mogelijk te zenden.

Om dan toch met een trend mee te gaan: doe aan ‘retrocommunicatie'. Probeer niet alles digitaal op te lossen. Bewezen is dat het persoonlijk gesprek nog steeds erg hoog scoort in effectieve communicatie en het wordt ook nog eens op prijs gesteld. De geschiedenis heeft geleerd dat bij de komst van nieuwe media, de oude een vol bestaansrecht houden. Ze worden alleen meer gespecialiseerd ingezet. Het komt allemaal neer op een aloud principe: geef mensen de aandacht die ze verdienen en geef aandacht aan diegenen die het op prijs stellen.

Onno van Gent – Communicatieadviseur BOOM