Archief

Mijn ontwerpmachine

Aan het einde van de werkdag haalt mijn vriend Martijn mij op. We carpoolen sinds kort samen. Meestal nemen we dan even de dag door. Martijn heeft vandaag veel te vertellen. Hij is nog maar net aan een nieuwe baan begonnen, dus hij doet een hoop nieuwe indrukken op. Hij vertelt enthousiast en honderduit. Ik luister. Pas als hij klaar is, vraagt hij: “En hoe was het bij jou?”. Ik vertel hem over een leuke ontwerpklus voor een nieuw te ontwikkelen logo, die ik vandaag heb gekregen. Ik vertel hem kort de briefing en de ideeën die ik daar al meteen bij heb. Martijn is bodemadviseur en zit in een hele andere wereld. Hij heeft geen idee hoe je zoiets aanpakt. “Hoe krijg je het toch elke keer weer voor elkaar om iets heel nieuws te maken?”, vraagt hij. “Is daar een formule voor of zoiets?”. Dat zet mij aan het denken. Hoe doe ik zoiets eigenlijk?! Tegelijk bedenk ik dat er waarschijnlijk meer mensen zijn die zich dat afvragen…

 

Als ik een opdracht binnenkrijg zie ik vaak meteen een beeld voor mij. Toch is het niet zo dat ik een knopje 'aan' kan zetten, waarna ik in een mum van tijd een kant-en-klaar logo heb. Dat zou wel handig zijn; woorden, vormen en kleuren worden dan in mijn brein gegooid, het knopje wordt aangezet en niet veel later komt het ene na het andere idee eruit. Nee, zo werkt het natuurlijk niet. Wij grafisch ontwerpers zijn geen machines. Gelukkig maar; anders zou alles wat we maken wel erg op elkaar gaan lijken.

Geen machine dus, maar een mens. Een mens met emoties. En die heb je nodig bij het maken van ontwerpen. Het is elke keer best een intensief proces. Ik leg er mijn hele ziel en zaligheid in. Het ontwerp dat uiteindelijk als beste naar voren komt, wordt een beetje mijn kindje. En daarmee wil ik dan ook winnen! Als mijn logo niet door de klant gekozen wordt, ben ik met gepaste mate verdrietig. Wel een dubbel gevoel, want natuurlijk ben ik tegelijkertijd oprecht blij voor mijn collega wiens logo dan wel is verkozen.

Maar hoe werkt dat ontwerpen nu eigenlijk? In wezen hebben wij de hele wereld als inspiratiebron. Verder werken we met mooie apparatuur en de mogelijkheden in onze programma's zijn eindeloos. We weten dat mensen een bepaald gevoel hebben bij specifieke kleuren en vormen. Zo kan rood bijvoorbeeld staan voor liefde, passie en warmte; blauw juist voor koel en fris. Ronde vormen roepen in het algemeen associaties op met 'zorg' en vrouwelijkheid. Hoekige, robuuste vormen zijn stoer en mannelijk. Bij het ontwerpen ga ik in eerste instantie dus niet met vormen en kleuren aan de slag die ik zelf mooi vind, maar met een symbolen, vormen en kleuren die zijn afgestemd op het onderwerp. Ik maak het niet voor mijzelf, maar voor de opdrachtgever. En die opdrachtgever wil op zijn beurt dat het aanslaat bij zijn doelgroepen.

Een goede briefing is dus essentieel om de juiste richting vast te stellen. Als de briefing goed is voorbereid, ligt de kans dat ik een passend ontwerp maak dicht bij de 100%. Een goede briefing heeft niet alleen als voordeel dat ík gericht aan de slag kan, maar ook dat de opdrachtgever goed na heeft gedacht over zichzelf en het te bereiken doel. Voor wie is het logo bedoeld?, welke eigenschappen moeten er in naar voren komen?, op welke manier wordt het straks vooral toegepast?, enzovoort.

Tijdens de briefing ploppen er bij mij meteen al bepaalde symbolen, vormen en kleuren naar boven. Ik schrijf belangrijke kernwoorden op, soms maak ik ook even een schetsje. Daarna ga ik aan de slag. Het is een zoektocht. Ik ga linksaf, rechtsaf, omhoog en omlaag. Ik verander, buig, roteer, kneed. Bij mij ontstaan de ideeën terwijl ik bezig ben. Waar ze vandaan komen? Ik kijk om mij heen en ik sla op. Ik lees vakbladen, bekijk websites, magazines, werk van collega's en concurrenten, mooi drukwerk, tv-commercials, kunst. Eigenlijk alles wat op mijn netvlies terecht komt, onthoud ik. Tenminste, vooral die dingen die mij inspireren.

De auto stopt. We staan stil voor het kinderdagverblijf om onze zoon Lars op te halen. Voor we uitstappen geef ik Martijn nog even antwoord op zijn vraag. “Dat is niet in één zin uit te leggen, maar het heeft vooral met beleving te maken. Ontwerpen doe je met het hoofd en het hart”.

Patricia Koppelaar – grafisch ontwerper BOOM Communicatie