Archief

Neutrale lettertypen bestaan niet

De visuele identiteit is een belangrijk onderdeel van de corporate identity. Die visuele identiteit omvat vele elementen, zoals merknaam, logo, kleurgebruik, vormentaal, beeldgebruik en… typografie. Een specifiek en vaak onderbelicht aspect van de huisstijl.

Bij het creëren van een visuele identiteit is het verleidelijk om direct aan de slag te gaan met creatieve en unieke visuele elementen en lettertypen. Met als risico dat er dan alleen maar een mooi plaatje wordt gemaakt: een mooi logo in een fraaie huisstijl. Maar passen die frisse kleuren en dat moderne font dan wel bij de manier waarop de organisatie of het merk zich wil profileren? En zijn ze ook toepasbaar en betaalbaar?

Om een merk te vertalen naar een visuele identiteit is een integrale aanpak nodig. Met zorgvuldige aandacht voor de fontkeuzes binnen de huisstijl. Dat zegt ook Jasper Rijk, ontwerper bij BOOM Communicatie: “Niet alleen met de inhoud van letters wordt informatie overgedragen; ook de vormen en kleuren van die letters communiceren. Elk font heeft altijd een bepaalde uitstraling. Een neutraal lettertype bestaat dan ook niet.”

Font als onderdeel van identiteit

Een font moet in de eerste instantie bij de identiteit van de organisatie of het merk passen. Een lettertype kan er nog zo mooi of uniek uitzien; als de letters iets anders uitstralen dan waar een organisatie of merk voor staat, dan doet dit afbreuk aan de consistentie in de communicatie. Ieder lettertype wekt bepaalde emoties, gevoelens en associaties bij lezers op, zonder dat zij zich daar bewust van zijn. Zij koppelen de emoties, gevoelens en associaties aan waarden en die waarden verbinden ze weer aan de organisatie of het merk. Dat geldt voor de typografie in het logo, voor de typografie in de communicatie-uitingen én voor de typografie die wordt toegepast in directe correspondentie met klanten (de zogenaamde ‘stationary’). Zo wordt Times New Roman gezien als traditioneel, Futura als sterk en Helvetica Bold als stabiel. Bij het gebruik van deze fonts, zullen lezers die waarden dus onbewust ook verbinden aan de organisatie of het merk.

Toepassingsmogelijkheden

De toepassingsmogelijkheden zijn niet bij ieder font hetzelfde. Bij het kiezen van een font moet dus vooraf duidelijk zijn waarvoor het font allemaal gebruikt gaat worden. Wanneer één lettertype voor zowel drukwerk als digitale communicatie-uitingen gewenst is, dan zal hier rekening mee gehouden moeten worden tijdens het keuzeproces. “Er wordt gekozen voor een font dat het beste bij de identiteit van een organisatie past”, vertelt Jasper Rijk. Wanneer een geschikt font is geselecteerd voor het drukwerk, wil dat niet meteen zeggen dat hetzelfde font ook op de website gebruikt kan en moet worden. Rijk: “Bij sommige online fonts betaal je per view. Heeft een website veel bezoekers, dan kunnen de kosten voor het gebruik van een font in dat geval enorm oplopen. Er zijn ook oplossingen die niets hoeven te kosten, zoals Google Web Fonts.”

Binnen een huisstijl worden meestal verschillende lettertypen toegepast, afgestemd op de verschillende gebruiksvormen. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat verschillende fonts én de combinatie daarvan bijdragen aan de gewenste profilering. Zo kunnen titels en tussenkopjes bijvoorbeeld een ander lettertype krijgen dan een lopende tekst.

 

“Niet alleen met de inhoud van letters wordt informatie overgedragen; ook de vormen en kleuren van die letters communiceren. Elk font heeft een bepaalde uitstraling.”

Jasper Rijk (BOOM Communicatie)

 

Met of zonder schreef?

Lettertypen zijn te verdelen in twee categorieën: het serif-font en het sans-serif-font. Een serif is het streepje aan het uiteinde van de ‘pootjes’ van een letter: de schreef. Een sans-serif-font heeft deze streepjes niet. Times New Roman is bijvoorbeeld een serif-font, Arial is een sans-serif-font. “Voorheen gold de ongeschreven regel dat digitale teksten in sans-serif opgemaakt werden,” licht Jasper Rijk toe. Dat had met name te maken met de lage resoluties die beeldschermen lange tijd hadden. Dat resulteerde namelijk in een onscherpe weergave van de schreven van een serif-font. Tegenwoordig is deze regel niet meer zo onomstreden, al wordt online nog steeds vaker gekozen voor sans-serif-fonts dan voor serif-fonts. “Terwijl een letter mét schreef in bepaalde gevallen juist extra kracht kan geven aan de visuele identiteit van een organisatie of merk”, zegt Rijk. De technologische ontwikkelingen hebben er in ieder geval voor gezorgd dat beide soorten lettertypen op beeldschermen scherp worden weergegeven. Rijk: “Dat argument is dus niet meer bepalend voor de te maken keuzes.”

Toegankelijkheid

Toch verdient de weergave nog steeds een hoop aandacht. Zo zijn overheidsinstanties verplicht om te voldoen aan de richtlijnen voor digitale toegankelijkheid en de eisen die hierbij horen. In feite is dit echter voor alle organisaties belangrijk. Een font moet immers te allen tijde goed leesbaar zijn. Niet alleen voor bezoekers met goede ogen, maar ook voor mensen die kleurenblindheid zijn of verminderd zicht hebben. Het is dus zaak om niet alleen rekening te houden met designaspecten, maar zeker ook met toegankelijkheidsaspecten. Lettergrootte en kleur zijn bepalend voor het contrast en de leesbaarheid.

Doordacht creatief proces

In de zoektocht naar fonts die goed passen bij de organisatie- of merkidentiteit, dient dus met verschillende aspecten rekening te worden gehouden. Om te komen tot de gewenste profilering en uitstraling, is een doordacht creatief proces niet alleen van meerwaarde, maar ook noodzakelijk. Is overal rekening mee gehouden, dan kan vol vertrouwen gebruik worden gemaakt van de geselecteerde lettertypen. Rijk: “Tenzij de keuze op Comic Sans is gevallen, want dan zijn de zorgen pas net begonnen”.