Archief

Verstandig omgaan met een urban legend

“Heftig spul hè, cola? Het schijnt zelfs dat een oude verroeste stuiver weer helemaal glimmend en glanzend wordt, wanneer het een paar uur in cola ligt. Sterker nog, ik hoorde laatst dat een spijker gewoon helemaal was opgelost, nadat het een hele nacht in de cola heeft gelegen. En wij drinken dat? Nou, dan zal ik van binnen ook wel helemaal schoon zijn.”

Een ‘urban legend', een verhaal wat mensen jarenlang als een waargebeurd verhaal aan elkaar doorvertellen, maar in de meeste gevallen toch verzonnen blijkt te zijn. Het wordt ook wel een ‘broodje-aapverhaal' of een sage genoemd. Het feit dat de stuiver glanzend en schoon is na een paar uur in een colabadje, is een feit. Maar dat een hele spijker in een nacht oplost, is toch echt een fabeltje. Wat heeft dat voor gevolgen voor het merk? Zien mensen cola nu echt als de frisdrank waardoor een spijker kan wegroesten of weten mensen wel dat het ‘lariekoek' is.

Ontvoering in de Efteling
Is er echt een klein meisje door personeel gekidnapt in de Efteling? Er gaat een verhaal dat er in 1998 een gezin een bezoek aan de Efteling bracht, wat op het nippertje goed is afgelopen. Tijdens hun bezoek aan de Efteling waren de vader en moeder plots hun jongste dochter kwijt. In grote paniek vroegen de ouders een personeelslid om hulp. Misschien kan ze worden omgeroepen? Het personeelslid slaat groot alarm en licht direct alle medewerkers en directieleden in. De ouders wordt verzocht bij de uitgang te gaan staan en goed op te letten. Het kan namelijk goed zijn dat de haren van hun dochtertje ineens gekortwiekt zijn en dat ze andere kleren aan heeft. Dat gebeurt wel eens vaker. Plotseling hoort de vader: “Papa, papa, hier ben ik”. En ja hoor, daar staat het meisje in andere kleding en met een ander kapsel. Dat ging maar net goed!

Soortgelijke ontvoering in Ikea
Deze urban legend doet niet alleen de ronde bij de Efteling. In Disneyland Parijs en in Ikea hebben soortgelijke ontvoeringen plaatsgevonden. Bij Ikea in Utrecht waren twee kinderen ontvoerd bij de ballenbak. Nadat er een grootschalige zoekactie in het pand heeft plaatsgevonden, werden de kinderen een paar uur later met kortgeknipte haren teruggevonden in de toiletten. De kinderen waren in gezelschap van twee niet-Nederlands-sprekende mannen. Hoewel deze ontvoering nooit echt heeft plaatsgevonden, heeft Ikea wel maatregelen genomen. Wanneer ouders hun kind kwijt zijn of als een kind zonder ouders in de winkel wordt gevonden, moeten de medewerkers een speciaal protocol volgen. Deze sage over de ontvoeringen heeft helaas wel ongewenste gevolgen op het imago van Ikea, dat al jaren het meest kindvriendelijke woonwarenhuis probeert te zijn.

Urban legends zijn vaak erg dramatisch. Er zijn zelden urban legends geweest die een merk echt een positieve ‘boost' hebben gegeven. Janneke van Dijk van BOOM Communicatie: “Wat opvalt, is dat het vaak grote merken of marktleiders het slachtoffer zijn van een sage. Er zijn meer sages over McDonalds dan over Burger King. De hamburgers zouden namelijk gemaakt zijn van regenwormen. En het grote sigarettenmerk Marlboro zou in het bezit zijn van de Ku Klux Klan en het bekendste damesluchtje Chanel nr. 5 is gemaakt van kattenpis. Het is een understatement te zeggen dat het wel erg vervelend is als je merk met zaken als de Ku Klux Klan, regenwormen of kattenpis wordt geassocieerd.”

Urban legends zijn vaak complete verhalen met een plot en diverse karakters en het heeft vaak een element van mysterie of horror. De verhalen gaan vaak over ‘het gezin uit Utrecht' of over ‘de dochter van de nicht van mijn overbuurvrouw'. Maar wanneer er naar meer details over de slachtoffers wordt gevraagd, zijn deze vaak onbekend. Daarnaast is een urban legend altijd een wijze les voor de toehoorder. Pas op je kinderen in grote woonwarenhuizen of pretparken. Er kunnen altijd mannen met wild haar en een piratensnor zijn, die proberen je kinderen te ontvoeren.

Moeten merken alles uit de kast trekken om het tegendeel te bewijzen? Of moeten zij urban legends maar een beetje weglachen en laten voor wat het is? Janneke van Dijk: “Wat je voedt, groeit. Mijn advies is om er eenmalig kort aandacht aan te besteden, maar het daarna vooral te laten rusten. Bijvoorbeeld door een persbericht te versturen en te laten weten dat het merk inderdaad op de hoogte is van de geruchten, maar dat dergelijke zaken niet hebben plaatsgevonden binnen de organisatie. Wellicht is een bericht op de website met een korte toelichting zelfs voldoende.”

Heeft u nog het perfecte voorbeeld van een uit de hand gelopen urban legend? Deel deze dan met ons op onze Facebookpagina.