Archief

TECHKNOWLOGY STELT BEELD VAN TECHNIEK BIJ

Het scheelt maar twee letters en het klinkt bijna hetzelfde. Toch is er een enorm verschil tussen het Engelse woord ‘technology' en ‘techknowlogy', zoals ROC Zeeland dat presenteert. De vlag waaronder de techniekopleidingen op niveau 4 aan de man worden gebracht, komt voort uit het ‘BètaMentality-model' dat met deze campagne voor het eerst in Nederland in de praktijk werd toegepast.

Techniekopleidingen in het beroepsonderwijs hebben te kampen met een terugloop in aanmeldingen, terwijl het bedrijfsleven technisch geschoolde medewerkers nodig heeft. Vooral op middenkaderniveau moeten er meer afgestudeerden komen met een afgeronde niveau 4-opleiding. Dit probleem wordt landelijk onderkend en is nader geanalyseerd.

Het imago van techniek (‘vies werk', ‘slecht betaald', ‘slechte arbeidsomstandigheden', ‘geen status') zorgt ervoor dat bijna alleen de zogenaamde concrete bèta's kiezen voor een technische opleiding. Om zicht te krijgen op de keuzemotieven van jongeren met betrekking tot techniek, heeft het Platform Betatechniek het ‘BètaMentality-model ' laten ontwikkelen. Dit model verdeelt jongeren in vier groepen voor wat betreft hun houding ten opzichte van techniek: concrete bèta's (‘ik ben technisch, dus kies ik voor een technische opleiding'), carrièrebèta's (‘status en carrièrekansen zijn voor mij belangrijker dan de wens om per se in een bepaalde branche te gaan werken), geïnteresseerde/mensgerichte generalisten (‘ik wil mezelf ontplooien, mensen helpen en van nut zijn voor de maatschappij') en non-bèta's (‘ik sluit een toekomst in de techniek per definitie uit'). BOOM Communicatie kreeg opdracht om te adviseren over de wijze waarop het ‘bèta mentality-model' toepasbaar is in de werving van ict- en techniekleerlingen voor de mbo-instelling Scalda.

Na een onderzoeks- en adviestraject stelde BOOM vast dat de externe communicatie zich moest splitsen. De niveau 2- en 3-opleidingen kunnen zich volledig blijven richten op de concrete bèta's, waarbij de voor hen herkenbare en aantrekkelijke stereotypen duidelijk naar voren moeten komen. Denk daarbij aan machines, steeksleutels, elektrokabels en tandwielen. Eigenlijk precies de manier waarop het altijd al gebeurt, als het over techniek gaat. De aanwas van extra leerlingen voor de niveau 4-opleidingen is te verkrijgen vanuit andere groepen jongeren: de carrièrebèta's en geïnteresseerde/mensgerichte generalisten. Zij moeten niet in aanraking komen met de stereotypen van techniek, maar juist wél met de voor hen zo belangrijke perspectieven die opleidingen in de techniek zeer zeker te bieden hebben. Zoals het verwerven van status en een goed betaalde baan (carrièrebèta's), of samenwerken in teams en uitdagende opdrachten uitvoeren (geïnteresseerde/mensgerichte generalisten).

Gebleken is dat bij deze twee jongerengroepen de interesse voor ict en techniek latent aanwezig is. In principe vinden ze techniek wel interessant, maar door de vooroordelen en door de onbekendheid zien ze het bijna nooit als hun eigen toekomst. Het nieuwe communicatieconcept doorbreekt dat. Het toont in woord en beeld aansprekende perspectieven, waarvan meteen duidelijk is dat deze met een technische opleiding binnen handbereik liggen. Een zestal jongens en meiden – die door jongeren zelf werden geselecteerd – worden in de visuele communicatie als rolmodellen gepresenteerd. Daarbij is het statement veelzeggend: ‘Weet wat je wordt met Techknowlogy'. Door het woord ‘techniek' op die manier te verbinden met het begrip ‘kennis', wordt techniek op een geheel nieuwe en voor de doelgroepen interessante wijze gepresenteerd. Juist de kenmerken van techniek die voor hen relevant zijn na een niveau 4-opleiding komen hierin naar voren, zoals een goed salaris, het meewerken aan een beter milieu, of het op een andere manier van betekenis zijn voor mens of maatschappij.

Niet alleen de communicatie van de niveau 4-opleidingen is een verandering ondergaan. Ook in de manier van denken bij het personeel en in de opzet van de onderwijsprogramma's, worden de inzichten vanuit het BètaMentality-model en de Techknowlogy-campagne toegepast. Kees Nieuwenhuyzen, collegedirecteur bij Scalda: “We merken dat het ombuigen van het klassieke imago van techniek niet zomaar gaat. Daar heb je een aantal jaren voor nodig. Vandaar dat BOOM een meerjarenstrategie voor ons heeft ontwikkeld. Die strategie zijn we aan het uitrollen. We zien dat de interventie de eerste vruchten afwerpt. De interesse voor technische opleidingen is na anderhalf jaar al significant vergroot en wij zien dat door het regionale bedrijfsleven en het onderwijs nu initiatieven worden opgepakt om de instroom verder te verbeteren. Ondanks dat wij in Zeeland te maken hebben met een dalend aantal jongeren, is door een duidelijke communicatievisie de instroom van deelnemers in onze technische opleidingen gegroeid. Dat is een hele prestatie!”.

De revolutionaire aanpak en insteek van de ‘Techknowlogy'-campagne is een voorbeeld en inspiratie geweest voor verschillende beroepsopleiders in Nederland om zowel hun communicatie als hun opleidingsprogramma's in te richten op motieven van meerdere ‘mentality-groepen'.