Detachering als oplossing voor schijnzelfstandigheid
Wet DBA maakt werken met zzp’ers lastiger, maar geldt niet voor bureaus
Steeds vaker werken we met klanten samen op basis van detachering. Dat wil zeggen: een organisatie huurt voor een langere periode (maanden, soms zelfs jaren) een adviseur, projectleider of manager in, voor een vast aantal uur per week tegen een vast uurtarief. Zulke samenwerkingsconstructies nemen nu sterk toe omdat werkgevers met de strengere handhaving op de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) niet meer op deze manier met zzp’ers kunnen samenwerken. Dit zou namelijk schijnzelfstandigheid in de hand werken.
Schijnzelfstandigheid en wetgeving
Schijnzelfstandigheid komt voor wanneer iemand op papier werkt als zzp’er, maar volgens het arbeidsrecht op een verkapte manier eigenlijk in loondienst is bij een werkgever. Bijvoorbeeld als de werkzaamheden sterk verbonden zijn met de kernactiviteiten van een organisatie en daar normaal gesproken ook een ‘gewone medewerker’ voor ingezet zou kunnen worden. Of als de werknemer direct wordt aangestuurd door iemand uit de organisatie en in die zin dus geen zelfstandige is. Van een schijnconstructie kan ook sprake zijn als de zzp’er terugkerende taken uitvoert en voor langere tijd vaste uren werkt. De werkgever draagt voor een zzp’er minder loonbelasting en premies af en de zzp’er – die in zulke situaties gezien moet worden als een soort werknemer – heeft geen bescherming bij ziekte of ontslag. Zo besloot het gerechtshof in 2021 dat maaltijdbezorgers die voor Deliveroo werkten in feite in dienst waren bij het bedrijf, terwijl ze als zzp’er geregistreerd stonden.
De wet DBA moet dit soort constructies voorkomen. Het verplicht opdrachtgevers en zzp’ers hun arbeidsrelatie zorgvuldig te beoordelen, zodat iedereen weet waar die aan toe is. Dit betekent dat beide partijen goed moeten vaststellen of er sprake is van een dienstbetrekking. En als die er blijkt te zijn, moeten daar dan – ook met terugwerkende kracht – belastingen en premies voor betaald worden.
Steeds meer werkgevers en zzp’ers bevinden zich in het grijze gebied van deze wetgeving. Daarom eist de overheid nu dat de Belastingdienst de wet DBA strenger handhaaft. De overheid stelde intussen een nieuw wetsvoorstel op, de wet VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden). Deze wet zou op termijn de wet DBA moeten vervangen zodat arbeidsrelaties beter te duiden zijn.
Tom de Kievith
Voordelen van een detachering via een bureau
De wet DBA maakt het voor werkgevers dus lastiger om een zzp’er in te huren en zij lopen daar nu risico’s bij. Toch blijft de behoefte aan extern inhuur bestaan, bijvoorbeeld om tijdelijk de capaciteit uit te breiden of een specifiek stuk ervaring of expertise in huis te halen. Om geen enkel risico te lopen, richten bedrijven en instellingen hun verzoeken voor externe ondersteuning nu aan bureaus. Dat heeft verschillende voordelen:
- Een detachering via een bureau valt niet onder de wet DBA. De organisatie gaat immers een contract aan met een andere organisatie; niet met een zelfstandige. Dit zorgt voor een zakelijke relatie waarin geen directe gezagsverhouding bestaat tussen de opdrachtgever en de persoon die het werk uitvoert. Daarnaast is niet de opdrachtgever, maar het bureau verantwoordelijk voor kostenposten als loonbelasting en pensioenpremie. De inhurende organisatie loopt dus geen enkel risico. Er kunnen later nooit claims komen voor het nabetalen van belastingen en premies.
- Je kunt gebruikmaken van de expertise van een heel bureau. Want bij ieder bureau werkt een divers palet aan mensen. Van junior tot senior en (in ons geval) van creatieven tot contentspecialisten, van veranderkundigen tot programmamanagers en van omgevingsmanagers tot strategen. Dus of je nu een junior communicatieadviseur, een strategisch adviseur of een art director op inhuur bij je hebt werken; je beschikt daarmee meteen ook over toegang tot andere expertises die nodig kunnen zijn.
- Omdat bij een bureau meerdere mensen werken van wie de kennis, ervaring en werkzaamheden deels overlappen is iedereen vervangbaar bij langdurige ziekte of verlof.
Langdurige partnerschappen met grote organisaties
Complexe vraagstukken ontstaan vaak ten tijden van transitie en in situaties waar de context veranderlijk is. Het zijn dan ook vaak grote of complexe organisaties met wie we een lang(er)durend partnerschap aangaan. Denk aan opdrachtgevers binnen de rijksoverheid, gemeentes en provincies, (overkoepelende) onderwijsorganisaties of zorginstellingen. We werk(t)en bijvoorbeeld op langdurige basis al samen met NOC*NSF, gemeente Leiden, provincie Noord-Brabant en Waterschap Hollandse Delta. En voor verschillende onderwijsinstellingen zoals HZ University of Applied Sciences, Scalda en Wageningen University & Research en zorginstellingen als ZorgSaam en Tragel.
In alle richtingen meebewegen
De wet DBA (en wellicht later de wet VBAR) geeft werkgevers en zelfstandigen meer zekerheid over de arbeidsrelatie. Tegelijkertijd gaat het schijnzelfstandigheid tegen. Door strengere handhaving van deze wet worden opdrachten die niet goed af te bakenen zijn steeds vaker neergelegd bij bureaus – daarvoor geldt de wetgeving niet. Dit voorkomt risico’s en levert een partner die kan meebewegen met de klantbehoeften.
