Familiebedrijf herijkt haar koers voor de toekomst

Hoe trots op historie richting geeft aan een authentiek en inspirerend verhaal
Reinke Oorbeek

Auteur

22-02-2024

Publicatiedatum

In Nederland zijn er meer dan 250.000 familiebedrijven, wat neerkomt op maar liefst 61% van alle ondernemingen. Gezamenlijk verschaffen deze bedrijven werk aan 2,2 miljoen mensen. Familiebedrijven worden vaak geroemd vanwege hun natuurlijke focus op authenticiteit, de lange termijn en hun betrokkenheid bij de maatschappij. Maar, zoals elk ander bedrijf, ondergaan ook familiebedrijven regelmatig transitieperiodes, die hen ertoe dwingen om de koers en daarmee het verhaal te evalueren. Wat betekent dit voor de unieke krachten van het familiebedrijf?

Familiebedrijven koesteren vaak sterke waarden en een goed historisch besef. Ook hebben ze doorgaans een langere geschiedenis dan niet-familiebedrijven. Het oprichtingsverhaal en de belangrijkste waarden zijn herkenbaar en worden doorverteld. Wat er ook op de organisatie afkomt: de identiteit van de organisatie is een ankerpunt. Een herpositionering is dan ook altijd een herbronning: waar komen we vandaan en wat hebben we tot nu toe doorgemaakt? En hoe willen we op de schouders van onze voorgangers vorm geven aan de toekomst? Binnen een familiebedrijf hecht men vaak veel waarde aan het overeind blijven van haar diepgewortelde waarden en herkenbare identiteitskenmerken, wat er ook gebeurt.

 

Confrontatie met markttrends

De markt verandert continu. Daarom is het zaak om ook op een gestructureerde manier te kijken naar markttrends, kansen en bedreigingen, die ook het familiebedrijf zullen raken. Wat zien we om ons heen gebeuren? Wat vraagt de maatschappij van ons? Van welke toekomstscenario’s zien we nu al voortekenen? Bijvoorbeeld de toenemende verwachtingen die stakeholders hebben rondom duurzaamheid, werkgeverschap en transparantie. Denk ook aan branche- en maatschappijbrede trends van vergrijzing, tekort aan vakpersoneel, opkomst van AI en automatisering. In een strategietraject is een grondige evaluatie hiervan onmisbaar. Vervolgens kunnen samen scenario’s worden uitgewerkt.

 

De sprong maken

Het historisch besef en de vaak langdurige betrokkenheid van medewerkers bij het bedrijf, zijn zowel de kracht als een valkuil voor familiebedrijven. De bekende dooddoeners ‘we hebben het altijd zo gedaan’ of ‘dat hebben we al eens geprobeerd’ kunnen innovatieve ideeën vroegtijdig onderdrukken, terwijl alle innovatie begint met een veelheid aan ideeën. Na de spiegeling van de eigenheid van het bedrijf met de markttrends, is het tijd om deze te verbinden. Waar haken we op aan? Hoe kunnen we meebewegen of zelfs voorlopers worden door bepaalde thema’s of innovaties volledig te omarmen? Soms vereist dit geleidelijke verandering, maar soms is ook een sprong nodig om het been bij te trekken naar het heden en voorbereid te zijn op de toekomst. Definieer met elkaar de huidige situatie, de gewenste toekomst en welke stappen of sprongen nodig zijn om daar te komen.

De Bondt: organisatie in transitie

 

Een familiebedrijf dat momenteel middenin een professionaliseringsslag zit en grote stappen zet, is De Bondt. Het begon ooit met een enkele marktkraam voor wol en fournituren, opgericht door de ouders van de huidige directeur-eigenaar. Inmiddels is De Bondt uitgegroeid tot een internationale groothandel in hobbybenodigdheden, met merken zoals Scheepjes die wereldwijd een grote fanbase hebben.

De Bondt heeft over de jaren heen meerdere ‘sprongen’ gemaakt, waaronder het verregaand automatiseren van het magazijn, de oprichting van een ondernemingsraad, uitbreiding van het management en herstructurering van de organisatie om groei te ondersteunen. Hoewel de essentie van De Bondt tot op de dag van vandaag haar drijfveren vormgeeft, zijn er nieuwe hoofdstukken bijgekomen die het verhaal een nieuwe kleur geven en vraagstukken die om antwoord vragen.

Daarom was er aandacht nodig voor het herijken van het De Bondt verhaal, het herinrichten van de merkhiërarchie en het betrekken van medewerkers bij de koers. BOOM heeft De Bondt hiermee ondersteund via het ophalen en vaststellen van de eigenheid van de organisatie, confrontatie met markttrends, het faciliteren van diverse managementsessies, begeleiden van meedenksessies met medewerkers in het eigen maken van het ‘De Bondt-verhaal’, strategische advisering met betrekking tot duurzaamheid en ketenregie en meer.

Huidige tijd vraagt om sterke familiebedrijven

We leven in een tijd waarin mensen zich vaker keren tegen hebzuchtige bedrijven en doorgeschoten aandeelhouders­kapitalisme. Familiebedrijven hebben daarin een unieke positie door hun focus op geschiedenis, de lokale wortels, de zorg voor medewerkers en de langetermijnrelaties. Hiermee kunnen zij een deel van de oplossing zijn in een maatschappij die vraagt om (organisaties met) authenticiteit, de menselijke maat en maatschappelijke betrokkenheid. Het is daarom aan te bevelen het eigen verhaal te verkennen, met elkaar te laden en vervolgens vol trots uit te dragen. Dit geeft inspiratie en richting in roerige tijden – aan zowel het extern zichtbare merk als de intern tastbare werkcultuur.

 

Familiebedrijf klaar voor de toekomst

Elk bedrijf, inclusief familiebedrijven, moet zich regelmatig herzien en aanpassen aan veranderingen. Het voorbeeld van De Bondt laat zien dat naast structuurwijzigingen en procesoptimalisatie, ook de verhalen die binnen en over het bedrijf worden verteld van groot belang zijn. Het voeren van cruciale gesprekken in het management, waarin een gezamenlijke toekomstvisie wordt gedeeld, is essentieel. Door medewerkers bij dit verhaal te betrekken en hen een actieve rol te geven, worden zij eveneens onderdeel van het verhaal en kunnen zij nog beter bijdragen aan de organisatie. Dit bevordert betrokkenheid, innovatie en motivatie. De enige constante is verandering, maar juist een familiebedrijf kan daar als geen ander mee uit de voeten.

Bekijk het volgende project

De uitdagingen in de ouderenzorg integraal te lijf

Senioren in Nederland bleven nooit eerder zó gezond en werden zó oud. Ten opzichte van vijftig...