Omgevingsmanagement in een drukker wordend Zeeland
Hoe je in een uitvoerende fase tóch strategisch kunt werken
Omgevingsmanagement begint bij het scherp krijgen van de echte issues. Niet de lijst met stakeholders is leidend, maar de vraag: wat speelt er écht in de omgeving? Daarbij draait het om mutual gains: belangen verbinden en zoeken naar oplossingen waar iedereen beter van wordt. Dat klinkt makkelijk, maar in de praktijk is er niet altijd een gouden ei.
Wanneer je start met een omgevingsvraagstuk vormt het verandervliegwiel voor omgevingsmanagement een mooie basis. Juist door continu te schakelen tussen luisteren, verbinden en richting geven, blijft het proces in beweging en kunnen issues ook echt worden opgelost. Voor BOOM is dit dé manier om de omgeving effectief en duurzaam te kunnen betrekken. Het geeft alle betrokkenen de kans actief te kunnen meebewegen met de veranderingen zodat het resultaat breed gedragen wordt. Maar als omgevingsmanager ben je er lang niet altijd vanaf het begin af aan bij. Dat geldt voor BOOM ook voor het omgevingsvraagstuk in de dunner bevolkte gebieden in Zeeland, waar de bevolking groeit, het toerisme toeneemt en de smalle dijken en kleine dorpen niet gebouwd zijn op de toename aan auto’s, vrachtwagens en caravans.
Case: de bereikbaarheid van Veerse Meer Zuid
Door het toenemende verkeer staan veiligheid en bereikbaarheid van de regio Veerse Meer Zuid onder druk. Binnen de samenwerking Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid werken de gemeenten Middelburg, Goes en Borsele, waterschap Scheldestromen en provincie Zeeland aan duurzame oplossingen. Maar wegen worden door verschillende partijen onderhouden en duizenden mensen hebben hier hun thuis. Daardoor komen hier uiteenlopende belangen samen.
Bewoners hechten belang aan rust, veiligheid en leefbaarheid. Gemeenten zijn samen met de provincie en het waterschap verantwoordelijk voor veiligheid en bereikbaarheid, duurzaamheid en klimaatadaptatie, maar ook voor doorstroming en economische ontwikkeling. Ondernemers en agrariërs hebben baat bij een goed bereikbaar bedrijf. De aanleg van een bouwroute voor een te bouwen vakantiepark enerzijds, en de plannen voor toekomstige ontwikkelingen in de regio anderzijds, illustreren hoe deze belangen kunnen botsen: noodzakelijk voor veilig (bouw)verkeer en een bereikbare regio, maar voor omwonenden een bron van zorg en onrust.
BOOM levert de omgevingsmanager voor dit project. Met als opdracht het werk van de voorganger voort te zetten en bewoners en andere belanghebbenden te betrekken op participatieniveau ‘Raadplegen’. Idealiter is een omgevingsmanager natuurlijk vanaf de start van een project aangehaakt; dat is vaak niet het geval. Het was een rijdende trein en dus lastig om direct strategisch te werk te gaan. De strategie is immers al bepaald. Maar het vinden van gemeenschappelijke belangen, win-winsituaties creëren en het stroomlijnen van de tweezijdige communicatie kan ook zonder een duidelijke strategische lijn. Zo lang je maar in gesprek blijft met de belanghebbenden. Denk aan de herinrichting van een straat omdat er straks meer fietsers doorheen moeten en bewoners onveilige situaties voorzien. Of de aanleg van een overgang voor voetgangers en fietsers over een dijk, die ook geschikt is voor toekomstige kinderwagens.
Tom de Kievith
En precies dat is het voordeel van het verandervliegwiel voor omgevingsmanagement. Want ook al sta je niet aan de wieg van een strategische benadering voor omgevingsmanagement – de cyclus van het vliegwiel doorloop je meerdere keren en asynchroon. Waardoor je op ieder moment kunt terugkeren naar de basis en de uitgangspunten opnieuw kan bepalen door onderstaande vragen te stellen:
- Wat is mijn doel?
- Welke issues spelen er?
- Welke stakeholders betrek ik daarbij?
- Wat wordt de benaderingsstrategie en welk participatieniveau hoort daarbij?
- Hoe geef ik vorm aan dit participatieniveau binnen deze context?
- Heeft dit een win-winsituatie opgeleverd en is het draagvlak vergroot?
Het voordeel is dat je deze cyclus op elk moment kunt doorlopen. En je in een vervolgstadium weer bij stap 1 kunt beginnen. Juist omdat je issues centraal zet is je stakeholderveld variabel en verandert je benaderingsstrategie en misschien zelfs wel je participatieniveau. Zodat uiteindelijk je uitvoering naadloos aansluit bij wat nodig is.
Bekijk het volgende project
Publiekscampagne “Zo schattig dat het pijn doet”
Veel populaire huisdieren hebben (verborgen) gezondheidsproblemen. Denk aan extreem kortsnuitige...
